Dexmedetomidine

چیست و چگونه اثر می‌کند

مکانیسم اثر: دکسمدتومیدین یک آگونیست نسبتاً انتخابی گیرندهٔ آلفا-۲ آدرنرژیک با اثر مرکزی و خواص آرام‌بخشی است. انتخابی بودن برای آلفا-۲ در حیوانات پس از انفوزیون وریدی آهستهٔ دوزهای پایین و متوسط (۱۰ mcg/kg تا ۳۰۰ mcg/kg) مشاهده می‌شود. پس از انفوزیون وریدی آهستهٔ دوزهای بالا (≥۱,۰۰۰ mcg/kg) یا تجویز وریدی سریع، فعالیت هر دو گیرندهٔ آلفا-۱ و آلفا-۲ مشاهده می‌شود.

موارد مصرف

دکسمدتومیدین هیدروکلراید در سدیم کلراید ۰.۹% تزریقی، یک آگونیست گیرندهٔ آلفا-۲ آدرنرژیک، در موارد زیر اندیکاسیون دارد: آرام‌بخشی بیماران بزرگسالی که در ابتدا اینتوبه شده و تحت تهویهٔ مکانیکی هستند، در طول درمان در بخش مراقبت‌های ویژه (به‌صورت انفوزیون مداوم حداکثر ۲۴ ساعت)؛ آرام‌بخشی بیماران بزرگسال غیراینتوبه پیش از و/یا در حین اقدامات جراحی و سایر اقدامات. این دارو در بیماران بزرگسال تحت تهویهٔ مکانیکی پیش از، حین و پس از خارج کردن لولهٔ تراشه به‌طور مداوم انفوزیون شده است.

مقدار و روش مصرف (خلاصه)

دوز دکسمدتومیدین به‌صورت فردی تعیین و تا رسیدن به اثر بالینی مطلوب تیتر شود. تجویز با دستگاه انفوزیون کنترل‌شده انجام شود. ویال تک‌دوز ۸۰ mcg در ۲۰ mL و بطری‌های تک‌دوز ۲۰۰ mcg در ۵۰ mL و ۴۰۰ mcg در ۱۰۰ mL پیش از تجویز نیازی به رقیق‌سازی بیشتر ندارند. آرام‌بخشی در بخش مراقبت‌های ویژهٔ بزرگسالان: شروع با ۱ mcg/kg طی ۱۰ دقیقه، سپس انفوزیون نگهدارنده با سرعت ۰.۲ mcg/kg/hour تا ۰.۷ mcg/kg/hour.

موارد منع مصرف

ندارد.

هشدارها و احتیاط‌ها

پایش: بیماران در طول دریافت دکسمدتومیدین به‌طور مداوم پایش شوند. برادیکاردی و ایست سینوسی: در داوطلبان سالم جوان با تون واگ بالا یا با راه‌های مختلف تجویز، مانند تجویز وریدی سریع یا بولوس، رخ داده است. افت فشار خون و برادیکاردی: ممکن است مداخلهٔ پزشکی لازم باشد؛ در بیماران مبتلا به کاهش حجم خون، دیابت ملیتوس یا فشار خون بالای مزمن و در سالمندان ممکن است شدیدتر باشد. در بیماران با بلوک قلبی پیشرفته یا اختلال شدید عملکرد بطنی با احتیاط مصرف شود.

بارداری

بارداری – خلاصهٔ خطر: داده‌های موجود از کارآزمایی‌های تصادفی‌سازی‌شدهٔ کنترل‌شده و گزارش‌های موردی منتشرشده طی چند دهه مصرف وریدی دکسمدتومیدین در بارداری، خطر مرتبط با دارو از نظر نقایص مادرزادی عمده و سقط را نشان نداده‌اند؛ با این حال، مواجهه‌های گزارش‌شده پس از سه‌ماههٔ اول رخ داده‌اند.

نگهداری و عرضه

در دمای ۲۵ درجهٔ سانتی‌گراد نگهداری شود؛ نوسان دما بین ۱۵ تا ۳۰ درجهٔ سانتی‌گراد مجاز است. در صورت تغییر رنگ یا وجود رسوب مصرف نشود. محلول (۴ mcg در هر mL) شفاف و بی‌رنگ است. قدرت‌ها بر اساس باز دکسمدتومیدین بیان شده‌اند. بخش مصرف‌نشده دور ریخته شود.

منبع: Dexmedetomidine Hydrochloride In 0.9% Sodium Chloride (Dexmedetomidine Hydrochloride In 0.9% Sodium Chloride) — US FDA prescribing information, 2025-11-04, DailyMed. خلاصه و کوتاه‌شده؛ متن کامل برچسب معتبر است. ثبت، موارد مصرف و برچسب‌گذاری در ایران ممکن است متفاوت باشد.