Risperidone

چیست و چگونه اثر می‌کند

مکانیسم اثر قرص‌های ریسپریدون در اسکیزوفرنی ناشناخته است. با این حال، پیشنهاد شده است که فعالیت درمانی دارو در اسکیزوفرنی ممکن است از طریق ترکیبی از آنتاگونیسم گیرنده‌های دوپامین نوع ۲ (D۲) و سروتونین نوع ۲ (۵HT۲) اعمال شود. اثر بالینی قرص‌های ریسپریدون ناشی از غلظت‌های ترکیبی ریسپریدون و متابولیت اصلی آن، ۹-هیدروکسی‌ریسپریدون، است. آنتاگونیسم در گیرنده‌هایی غیر از D۲ و ۵HT۲ ممکن است برخی دیگر از اثرات ریسپریدون را توضیح دهد.

موارد مصرف

قرص‌های ریسپریدون یک داروی ضدسایکوز آتیپیک هستند که برای موارد زیر اندیکاسیون دارند: درمان اسکیزوفرنی (اثربخشی در ۴ کارآزمایی کوتاه‌مدت در بزرگسالان، ۲ کارآزمایی کوتاه‌مدت در نوجوانان ۱۳ تا ۱۷ سال و یک کارآزمایی نگهدارندهٔ بلندمدت در بزرگسالان ثابت شد)؛ به‌صورت تک‌درمانی برای درمان دوره‌های حاد مانیا یا مختلط همراه با اختلال دوقطبی نوع I (اثربخشی در ۲ کارآزمایی کوتاه‌مدت در بزرگسالان و یک کارآزمایی کوتاه‌مدت در کودکان و نوجوانان ۱۰ تا ۱۷ سال ثابت شد)؛ به‌صورت درمان کمکی همراه با لیتیم یا والپروات برای درمان دوره‌های حاد مانیا یا مختلط همراه با اختلال دوقطبی نوع I (اثربخشی در یک کارآزمایی کوتاه‌مدت در بزرگسالان ثابت شد)؛ درمان تحریک‌پذیری همراه با اختلال اوتیسم.

مقدار و روش مصرف (خلاصه)

دوز روزانهٔ توصیه‌شده بر حسب مورد مصرف (دوز اولیه؛ افزایش تدریجی؛ دوز هدف؛ محدودهٔ دوز مؤثر): اسکیزوفرنی در بزرگسالان: ۲ mg؛ ۱ تا ۲ mg؛ ۴ تا ۸ mg؛ ۴ تا ۱۶ mg. اسکیزوفرنی در نوجوانان: ۰.۵ mg؛ ۰.۵ تا ۱ mg؛ ۳ mg؛ ۱ تا ۶ mg. مانیای دوقطبی در بزرگسالان: ۲ تا ۳ mg؛ ۱ mg؛ ۱ تا ۶ mg؛ ۱ تا ۶ mg. مانیای دوقطبی در کودکان و نوجوانان: ۰.۵ mg؛ ۰.۵ تا ۱ mg؛ ۱ تا ۲.۵ mg؛ ۱ تا ۶ mg. تحریک‌پذیری در اختلال اوتیسم: دوز اولیه ۰.۲۵ mg (وزن کمتر از ۲۰ kg) که تا روز ۴ قابل افزایش به ۰.۵ mg است، یا ۰.۵ mg (وزن ۲۰ kg یا بیشتر) که تا روز ۴ قابل افزایش به ۱ mg است؛ پس از روز ۴، با فواصل بیش از ۲ هفته، افزایش ۰.۲۵ mg (وزن کمتر از ۲۰ kg) یا ۰.۵ mg (وزن ۲۰ kg یا بیشتر)…

موارد منع مصرف

مصرف قرص‌های ریسپریدون در بیماران با حساسیت شناخته‌شده به آن منع مصرف دارد. واکنش‌های حساسیتی، از جمله واکنش‌های آنافیلاکتیک و آنژیوادم، در بیماران تحت درمان با ریسپریدون مشاهده شده است.

هشدارها و احتیاط‌ها

رویدادهای عروق مغزی، از جمله سکته مغزی، در بیماران سالمند مبتلا به سایکوز مرتبط با دمانس: قرص‌های ریسپریدون برای مصرف در بیماران مبتلا به سایکوز مرتبط با دمانس تأیید نشده‌اند. سندرم نورولپتیک بدخیم: با قطع فوری ریسپریدون و پایش دقیق مدیریت شود. دیسکینزی دیررس: در صورت لزوم بالینی، قطع ریسپریدون در نظر گرفته شود. تغییرات متابولیک: داروهای ضدسایکوز آتیپیک با تغییرات متابولیکی همراه بوده‌اند که ممکن است خطر قلبی-عروقی/عروق مغزی را افزایش دهد.

بارداری

بارداری – گروه C بارداری. خلاصهٔ خطر: مطالعات کافی و کنترل‌شده‌ای با قرص‌های ریسپریدون در زنان باردار انجام نشده است. نوزادانی که در سه‌ماههٔ سوم بارداری در معرض داروهای ضدسایکوز (از جمله ریسپریدون) قرار گرفته‌اند، پس از زایمان در معرض خطر علائم اکستراپیرامیدال و/یا ترک قرار دارند.

نگهداری و عرضه

قرص‌های ریسپریدون USP، ۱ mg: قرص‌های سفید تا سفید مایل به کرم، گرد، دوکوژ و روکش‌دار با حک RI۳، در بطری‌های ۳۰ عددی. در دمای ۲۰ تا ۲۵ درجهٔ سانتی‌گراد نگهداری شود.

منبع: Risperidone (Risperidone) — US FDA prescribing information, 2022-10-01, DailyMed. خلاصه و کوتاه‌شده؛ متن کامل برچسب معتبر است. ثبت، موارد مصرف و برچسب‌گذاری در ایران ممکن است متفاوت باشد.